Cudurka COVID-19 wuxuu keenay dhibaato caafimaad oo adduun-weyn ah, hase yeeshee waxaa la socda xog-been ah oo baahsan oo halis ku ah bulshada. Somali Community Inc. Victoria, iyada oo kaashanaysa kheyraadka Waaxda Caafimaadka ee Victoria, waxay u baahan tahay inay u gudbirto macluumaadka saxda ah bulshada Soomaaliyeed.
Warxumada Been-abuurka ah — Myths ee Baahsan
Waxaa jira warxumo badan oo been ah oo ku saabsan COVID-19 oo ku baahsan bulshadeena. Waa muhiim in aan garanno kuma kalsoonahay iyo goorma aan macluumaadka xaqiijino.
Been-abuur 1: "COVID-19 waxaa abuurtay dowladaha si ay dadka u xukumaan"
Runta: COVID-19 waa cudur dabiici ah oo ka yimid xayawaanka oo ku faafay dadka. Saynisyahanno adduun-weyn ah ayaa baranaya asal-ahaan sida uu bilaabmay, laakiin ma jirto caddayn ku filan oo muujinaysa in lagu sameeyay meel gaar ah si lagu dhibaateeyo dadka.
Been-abuur 2: "Tallaalka wuxuu kuu gelinayaa COVID-19"
Runta: Tallaaladu ma gelin COVID-19 jirkaaga. Tallaalku wuxuu kaa dhigayaa mid ka badbaadaya cudurka. Tallaalka mRNA sida Pfizer iyo Moderna, wuxuu barayaa unugyada jirkaaga sida ay u garabsadaan COVID-19, balse ma ogola fayraska inuu ku dhex noolaado jidhkaaga.
Been-abuur 3: "Maskaxda 5G ayaa faafisaysa COVID-19"
Runta: Tignoolajiyada 5G iyo COVID-19 ma laha xiriir wax ku ool ah. Fayrasyadu waxay ku faafaan xiriirka dadka iyo qawaaqibta neefsashada, ma ahan xariiraha telefoonka. Dalal badan oo aan lahayn 5G ayaa sidoo kale qaba COVID-19.
Digniin: Ha wadaagine macluumaad aan la xaqiijin social media-dka. Haddaad shaki qabto macluumaad, ka eeg boggaga rasmiga ah ee Waaxda Caafimaadka Victoria ama la xiriir dhakhtarkaaga.
Xaqiiqooyinka Saxda ah ee COVID-19
Waaxda Caafimaadka ee Victoria iyo Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO) waxay xaqiijiyeen xaqiiqooyinka soo socda:
- COVID-19 wuxuu ku faafaa marka qofku nafeysanayo, qufacayo, ama hadlayo, waxaana laga heli karaa hawada gudaha ama dusha guryaha.
- Calaamadaha ugu badan waxaa ka mid ah xummad, qufac engegan, daal, iyo marna luminta dhadhan ama urka.
- In kastoo dadka qaarkiis ay ahaadaan kuwo aan waxba dareeman (asymptomatic), haddana waxay faafi karaan cudurka dadka kale.
- Dadka da'da weyn iyo kuwa qaba xanuunno kale (sida sonkorow, cadaadiska dhiigga, ama xanuunka sambabka) ayaa halis ugu badan xanuunka kulul.
Sida Aad Isu Ilaalin Kartid iyo Dadka Ku Xeeran
Haddaad raacdo talooyinkaan, waxaad si weyn uga dhimaysaa khatarta faafitaanka COVID-19:
- Dhaq gacmahaaga si joogto ah oo u isticmaal saabuun iyo biyo ugu yaraan 20 ilbiriqsi, gaar ahaan ka dib marka aad taabato meelo dadku taabato.
- Xidh maaskaro oo habboon gaar ahaan goobaha gudaha, meesha aad kaga fogaan kari weydid masaafada jireed.
- Jir ugu yaraan 1.5 mitir masaafad ah dadka kale haddaad meel caamuud aado.
- Haddaad calaamaduhu kugu muuqdaan, guriga joog oo la xiriir dhakhtarkaaga ama National Coronavirus Helpline: 1800 675 398.
- Tallaalka hel sida ugu dhakhsaha badan ee aad awoodo. Tallaalku waa bilaash oo waxaa heli kara qof kasta oo ku nool Australia.
Tallaalka — Su'aalaha Bulshadda
Waxaa jira walbahaarro badan oo ku saabsan tallaalka bulshada Soomaaliyeed. Waa muhiim in aan si furan uga hadalno su'aalahaan:
— Waaxda Caafimaadka Victoria, 2021Tallaalka COVID-19 waxaa sameeyay saynisyahanno adduun-weyn ah oo la shaqeeyay si joogto ah si ay u hubiyaan inuu ammaan yahay. Tallaalada ayaa la gudbiyay baaritaan heerarka ugu sarreeya ee xaddidnaanta caafimaadka.
Haddaad su'aalo qabto, la xiriir dhakhtarkaaga ama booqo boggaga rasmiga ah. Ha aqoon-doonaanin tallaalka oo keliya baraha bulshada — macluumaadka been-abuurka ah wuxuu si fudud ugu baahan yahay in uu ku kala-guro xaqiiqada iyo beenta.
Halkee Laga Helaa Macluumaadka Saxda Ah
- Waaxda Caafimaadka Victoria: coronavirus.vic.gov.au
- National Coronavirus Helpline (afka Soomaaliga ayaa la heli karaa): 1800 675 398
- Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO): who.int
- Somali Community Inc. Victoria — xiriirso si toos ah haddaad u baahan tahay taageero ama macluumaad dheeraad ah afka Soomaaliga.
Xusuuso: Tallaalka qaadashada, maaskaro xidhista, iyo xaqiijinta macluumaadka waa tallaabooyin fudud oo badbaadinaysa nolosha. Bulshada Soomaaliyeed ee Victoria ayaa wada shaqayn kara si ay uga hortagaan faafitaanka COVID-19.
Macluumaadka saxda ah waa hub awood leh. Haddaan si wadajir ah u xaqiijino xogta aan la wadaagno bulshadeena, waxaan badbaadin karnaa naftayada, qoysaskeena, iyo derisyadeenna. Somali Community Inc. Victoria waxay ku taagantahay bulshada dhammaanba si ay u helaan macluumaadka ay u baahan yihiin — luqadda Soomaaliga, wakhtiga ku habboon, iyo si la fahmi karo.
Macluumaad Dheeraad ah — coronavirus.vic.gov.au